Bệnh phân trắng (WFD) trên tôm thẻ: nguyên nhân và cách xử lý dứt điểm

Bệnh phân trắng (White Feces Disease - WFD) là một trong những vấn đề thường gặp và gây thiệt hại kinh tế đáng kể trong nuôi tôm thẻ chân trắng thâm canh. Dấu hiệu đặc trưng là sợi phân trắng, dài nổi trên mặt ao. Tôm bị WFD giảm ăn, tăng trưởng chậm và dễ chết khi có tác nhân thứ cấp.

Nguyên nhân gây bệnh phân trắng

WFD không do một tác nhân duy nhất mà thường là tổ hợp nguyên nhân: (1) EHP (vi bào tử trùng) phá hủy tế bào gan tụy, làm rối loạn tiêu hóa; (2) Vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus xâm nhiễm đường tiêu hóa; (3) Tảo độc (Dinoflagellate, cyanobacteria) trong nước ao khi tôm ăn vào; (4) Nấm Fusarium trong thức ăn bảo quản kém; (5) Môi trường ao bẩn, nhiều khí độc H₂S, NH₃.

Nhận diện bệnh phân trắng tại ao

Quan sát thấy: sợi phân trắng hoặc vàng nhạt nổi trên mặt ao gần quạt nước; tôm giảm ăn rõ rệt (lượng thức ăn giảm 20-30%); ruột tôm mờ, không đầy thức ăn; gan tụy tôm có thể bị nhợt màu hoặc teo. Bệnh thường xuất hiện ở giai đoạn tôm 40-60 ngày tuổi, khi gan tụy đang hoạt động mạnh nhất.

Phác đồ xử lý phân trắng hiệu quả

Xử lý WFD cần tiếp cận đa hướng: (1) Kiểm soát môi trường: xi phông đáy ngay, giảm 30-50% lượng thức ăn, tăng cường quạt nước; (2) Diệt Vibrio: dùng BKC (Benzalkonium Chloride) 0.5-1 ppm toàn ao, sau đó cấy lại vi sinh; (3) Bổ sung gan tụy bằng các sản phẩm chứa acid hữu cơ, Beta-glucan; (4) Thay nước 20-30% nếu có nguồn nước sạch dự phòng.

Phòng ngừa bệnh phân trắng

Để phòng WFD lâu dài: chọn giống sạch EHP; quản lý màu nước, kiểm soát tảo ổn định; bổ sung men vi sinh định kỳ; không để thức ăn ẩm mốc; kiểm tra Vibrio trong ao mỗi 2 tuần; duy trì hàm lượng oxy hòa tan trên 5 mg/L.

Kết luận

Bệnh phân trắng có thể kiểm soát tốt nếu phát hiện sớm và xử lý đúng hướng. NAVICO cung cấp bộ sản phẩm vi sinh đường ruột, sản phẩm bảo vệ gan tụy và giải pháp kiểm soát Vibrio toàn diện cho người nuôi tôm thẻ.